سال آوری درختان میوه

سال آوری درختان میوه

برخی از گونه ­های درختان میوه علی رغم ریزش­ های طبیعی گل و میوه که خودشکنی نامیده می­شود در بعضی از سال­های گل و میوه­ ی بیشتری نسبت به سطح برگ فعال تولدی می­ کنند این امر موجب کاهش کیفیت میوه در سال بر محصول و در ضمن کاهش تشکیل یاخته­های اولیه گل سال آتی گردیده و منجر به سال کم محصول می­شود. این پدیده را که یک سال محصول بیشتر و سالی دیگر محصول کاهش می­یابد. سال آوری می­نامند. تناوب میوه­دهی با سال آوری در برخی از درختان میوه از جمله در پسته، گردو، گلابی، سیب، زیتون مرکبات، آلو، گوجه، زردآلو، هلو، انبه و آواکادو گزارش شده است.

سال آوری درختان میوه می­تواند ژنتیکی (پسته، زیتون، مرکبات و سیب لبنانی زرد) و با در اثر تدابیر نادرست از جمله کوددهی و آبیاری بیش از حد تغذیه نامطلوب و هرس شدید باشد.

عوامل موثر در سال آوری

به طور کلی عوامل موثر در سال آوری را می­توان به سه گروه عمده تقسیم نمود:

شرایط محیطی:

شرایط می­تواند در تشدید وبا کاهش سال آوری موثر باشد برای مثال یک رقم از درخت میوه در شرایط مختلف محیطی عکس العمل­های متفاوتی از خود نشان می­دهد. این شرایط می­تواند شامل هوای گرم، هوای خشک وجود رطوبت ناکافی در خاک و با شرایط خشک رطوبت نسبی و با خشکی هوا باشد سرماهای دیررس بهاره در برخی از سال­ها در مناطق معتدل موجب از بین رفتن جوانه­های گل و با شکوفه­ها می­شود این پیدیده موجب تشکیل جوانه گل زیاد برای سال آتی گردیده و درخت بدین وسیله وارد چرخه تناوب میوه­دهی می­شود.

وجود هوای خنک در هنگام تشکیل میوه باعث کاهش میزان تشکیل میوه می­گردد. رطوبت نسبی پایین موجب کاهش رشد لوله گرده گردیده و در نتیجه تشکیل میوه کاهش می­یابد. رطوبت نسبی پایین سبب ریزش شدید میوه­های زیتون می­گردد. هوای خنک از سرعت رشد لوله گرده می­کاهد و این پدیده موجب اتمام طول عمر تخمک قبل از رسیدن به لوله گرده و تلقیح می­شود که باعث می­شود تشکیل میوه کاهش یابد شرایط خاک از جمله رطوبت ناکافی و با شوری خاک سبب کاهش فعالیت ریشه­ها و ریزش زود هنگام برگ­ها و در نتیجه موجب کاهش ذخیره کربوهیدرات و عدم تشکیل جوانه­های گل می­گردد.

تدابیر زراعی

چنان که قبلا نیز ذکر کردند تدابیر زراعی و باغی نادرست موجب تشدید سال آوری می­شود از جمله این عوامل هرس شدید می­باشد که در سال­های کم محصول موجب تشدید تناوب میوه­دهی می­شود اما در سال­های پرمحصول، هرس شدید از شدت سال آوری می­کاهد تغذیه صحیح درختان میوه از مواردی است که سال آوری را کاهش می­دهد در سال­های پر محصول باید ازت بیشتری مصرف شود اما در سال­های کم محصول میزان ازت مصرفی کاهش داده می ­شود. کمبود بر و یا روی موجب عدم تشکیل یاخته­های اولیه گل می­گردند.

آبیاری نامنظم سال آوری را تشدید می­کند مبارزه با آفات و امراض عامل موثر در کاهش سال آوری است. زیرا وجود آفات و امراض موجب کاهش فعالیت برگ و ریزش زود هنگام آن­ها گردیده در نتیجه تجمع کربوهیدرات گیاه برای تشکیل گل کاهش می­یابد تنگ کردن گل و با میوه اضافهی در سال­های بر محصول از عوامل موثر در کاهش سال آوری می­یاشد. زیرا در سال­های پرمحصول گل انگیزی درختان میوه کاهش می­یابد. زمان برداشت محصول نیز می­تواند در تناوب میوه­دهی موثر باشد (؟؟؟) برداشت کردن محصول به ویژه در مرکبات موجب تشدید سال آوری می­شود استفاده از مواد بازدارنده رشد در سال­های پر محصول موجب تشدید گلدهی می­ شود.

محلول پاشی روی-بر یکی از روش های موثر برای مقابله با سال آوری است

پایه­ های ضعیف موجب کاهش تناوب میوه­دهی به ویژه در سیب و گلابی می­شود (فام بر سیخک سیب و گلابی) سال­ آوری را تشدید می­کننند کاهش رشد شاخه سیب افزایش سال آوری می­شود زیرا کربوهیدرات کافی در این شرایط ذخیره نمی­گردد. نوع شاخه­های روی درخت در تناوب میوه­دهی می­تواند موثر باشد. در سال­های پرمحصول دوره گرده افشانی موثر طولانی­تر از سال­های کم محصول است. در حین رشد میوه سنتز اسید هیبرلیک در دانه­های در حال رشد موجب کاهش تشکیل یاخته­های اولیه گل به ویژه در سیب باعث ریزش جوانه­های گل می­شود.

جلوگیری از سال آوری

سال آوری به معنای تولید محصول بیشتر در یک سال و عدم تولید با تولید محصول کمتر در سال بعد است آن چه در ارتباط مستقیم با تولدی محصول است جوانه­های آرایشی و تولید گل است. پس در سال نیار یا پر بار درخت تعداد جوانه­های زایشی بیشتر و تولدی گل بیشتر است و در سال کم بار یا بیار درخت تعداد جوانه­های زایشی کم اصلا وجود ندارند. حال برای یافتن علت سال آوری باید به دنبال علت عدم تولید یا تولید بیش از حد جوانه­های زایشی باشیم چنان چه به موقعیت درخت در سال بیار یا پربار توجه کنیم در آخر فصل یعنی در زمان برداشت درخت خسته­ای را داریم که در حال ریزش با از دست دادن جوانه­ های سال بعد خود است.

 

 

در سال بیار درخت میوه در صورت کمبود مواد غذایی و عدم تغذیه درست قادر نیست تمام نیاز غذایی میوه­ها را تامین نموده و لذا میوه­ها در زمان پر شدن یا از محتوای مواد غذایی موجود در جوانه­های سال بعد بهره می­گیرند به عبارتی آن­ها را تخلیه می­نمایند و یا میوه­ها مانع از رسیدن مواد غذایی به جوانه­های سال بعد شده چرا که میوه­ها در سر راه عبور مواد غذایی از برگ به جوانه­ها قرار دارند. پس جوانه­های سال آینده خصوصا در سال بیار درخت با کمتر مواد غذایی را دریافت می­کنند و با موادغذایی خود را از دست داده و تخلیه می­شوند لذا با ضعیف شدن این جوانه­ ها زمینه برای ریزش آن­ها فراهم می­گردد.

درختی که به دلیل ضعف و خستگی جوانه­های خود را از دست داده دیگر توان تولید محصول مناسب را ندارد پس به دلیل نداشتن جوانه­های زایشی محصولی تولدی نخواهد شد یعنی درخت در سال نیار خود است. برای مرتفع کردن این مشکل باید تلاش نمود در سال بیار جوانه­های زایشی بیشتری را حفظ کرد که این ممکن نیست مگر با تغذیه کافی و درست درخت.

در سال بیار باید آن قدر مواد غذایی در دسترس درخت باشد تا علاوه بر تامین مواد غذایی مورد نیاز برای میوه­ها بخشی نیز به جوانه­های سال بعد برسد و میوه­ها مجبور به ازای مواد غذایی از جوانه­های سال بعد نشوند. پس سال آوری قابل کنترل است و با تقویت درخت می­توان حداقل فاصله تولدی بین سال بیار و نیار را کاهش داد.

منبع: مروج مازندران، شماره 87

 

7 ماه پیش بازدید154

دیدگاه کاربران فیداست

لطفا دیدگاه خود را به اشتراک بگذارید
1784
1784

برچسب ها