پایگاه دانش

هرس درختان هلو

هلو به عنوان یکی از میوه های لذیذ و دلپذیر تابستانی متعلق به خانواده گلسرخیان یا Rosaceae و جزو درختان هسته­ دار محسوب می شود. این گیاه دارای گل­هایی منفرد که قبل از ظهور برگ­ها بر روی شاخه های یکساله تشکیل می شوند (شکل 1). یکی از عملیات های مهم در داشت درختان هلو، هرس مداوم، منظم و اصولی است چون این درختان نسبتا رشد زیادی داشته و اگر هرس انجام نشود بعد از یک الی دو سال، شاخه ها در هم فرو رفته و حالت جنگلی پیدا می­کند. شاخه های انبوه مانع عبور نور خورشید، جلوگیری از عبور جریان هوا، ایجاد بیماری­های مختلف، تشکیل محل مناسب زندگی آفات، ایجاد مشکل در برداشت میوه ها، تشکیل میوه های نامرغوب و ... خواهد شد. بنابراین برای جلوگیری از این مشکلات هرس مناسب و اصولی توصیه می شود.

شکل 1: ظهور شکوفه های هلو بر روی درخت

اجزای درخت هلو

1- شاخه های نرک: شاخه هایی با رشد رویشی زیاد که معمولا بیش از یک متر رشد می­کنند.

2- شاخه های مرکب: شاخه هایی حاوی جوانه های گل و برگ که به عنوان شاخه های اصلی درخت هلو شناخته می شوند.

3- شاخه های ضعیف و باریک: شاخه های حاصل از جوانه های گل که توانایی تولید میوه را نیز دارند اما میوه های حاصل از این شاخه ها کیفیت مطلوبی نداشته و نسبت به میوه های حاصل از شاخه های مرکب ارزش اقتصادی کمتری دارند.

4- گل آذین: در درختان هلو تعداد زیادی جوانه گل بر روی شاخه هایی با طول 5-3 سانتیمتر تشکیل می شوند. این شاخه بر روی شاخه های یکساله تشکیل می شود.

 

انواع هرس

در درختان هلو مانند سایر درختان میوه هرس در دو فصل تابستان (هرس سبز) و زمستان (هرس خشک) انجام می­گیرد و همچنین برای ایجاد شکل مناسب و باردهی مطلوب در دوران رشد به ترتیب هرس فرم دهی و هرس باردهی بر روی درخت اعمال می شود.

هرس فرم دهی

 بعد از کاشت نهال و تا زمانی که گیاه به فرم دلخواه موردنظر برسد، ادامه خواهد داشت. به طور معمول درختان هلو با فرم جامی یا مرکز باز تربیت می شوند. برای رسیدن به این فرم باید در سال اول، نهال از ارتفاع 80 تا 100 سانتیمتری زمین سربرداری شود و سه تا چهار شاخه که با تنه زاویه­ی مناسب و بازی دارند، حفظ شده و مابقی شاخه ها حذف شوند (شکل 2). اگر شاخه ها با تنه اصلی زاویه­ی بسته و عمودی داشته باشند فرم جامی به شکل دلخواه ایجاد نمی شود البته می­توان برای بعضی از شاخه ها این زاویه را ایجاد نمود. در واقع این شاخه ها بخاطر داشتن انعطاف مناسب با قرار دادن تکه های چوب بین شاخه و تنه اصلی، زاویه­ی مناسب را تا حد قابل قبولی ایجاد نمود. در سال دوم، شاخه هایی که بر روی شاخه های اصلی رشد یافته و از نظر شکل مناسب فرم جامی می­باشند، حفظ شده و بقیه شاخه ها قطع می­گردند. بهتر است شاخه های اصلی از نظر اندازه مساوی باشند. در فرم جامی تلاش بر این است که تراکم شاخه ها به سمت بیرون درخت باشد و از تراکم آن در درون فضای درخت جلوگیری شود. در سال سوم فرم درخت تقریبا کامل شده و انجام هرس راحت­تر صورت می­گیرد. در واقع یک سوم شاخه های باقیمانده هرس شده و در سال­های بعد هرس باردهی بر روی درخت انجام می شود.

شکل 2: مراحل تربیت درخت هلو به شکل جامی یا مرکز باز

هرس باردهی

هرس باردهی عموما در فصل زمستان و بعد از برطرف شدن خطر سرمازدگی، انجام می شود. اگر هرس باردهی انجام نشود تعداد میوه های حاصل بسیار پایین بوده و میوه های تشکیل شده از کیفیت مطلوبی برخوردار نخواهند بود. در انجام هرس باردهی شاخه های میوه­دهنده اصلی بسته به قطر و سلامت شاخه از بالای چهارمین یا ششمین جوانه سربرداری می شوند و اکثر شاخه های ضعیف که حاصل رشد جوانه های گل بوده، به طور کامل حذف می شوند.

 

هرس سبز

همانطور که از اسم این هرس پیداست در زمان فصل فعالیت (بهار و تابستان) و هنگامی که درخت در حال رویش است انجام می­گیرد. در این هرس شاخه هایی که از تنه درخت و زیر محل پیوند تشکیل شده، به طور کامل حذف می شوند. شاخه های نرک رشد یافته در هلو به علت جذب مواد غذایی و سرعت رشد رویشی بالا، برای حفظ مرغوبیت میوه از اسکلت اصلی درخت حذف می­گردند. درختان هلو در شرایط مساعد محیطی و تغذیه­ای میوه های زیادی را تشکیل می­دهند اگر تمام این میوه ها بر روی درخت باقی بماند اندازه­ی آن­ها کوچک شده و بازارپسندی ندارد بدین منظور عملیات تنک کردن و حذف میوه های کوچک­تر، الزامی است (شکل 3). بهترین زمان تنک کردن اوایل و اواسط سفت شدن هسته می­باشد.

 

شکل 3: تنک کردن میوه یکی از راه های افزایش کیفیت میوه می­باشد.

 

منابع:

نانکلی، اشرف، راهنمای کاربردی پرورش درختان هلو و شلیل، آموزش و ترویج کشاورزی، 1393

چرخ­انداز، محسن، آموزش تخصصی تربیت و هرس درختان هلو و شلیل، مهربان نیکا، 1398

زاده باقری، مسعود، پرورش هلو و شلیل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، 1391

لطفا دانش و تجربه خود در این مورد را به اشتراک بگذارید

برای افزودن تصویر می توانید تصویر خود را به داخل ویرایشگر بکشید.

فایل با فرمت های ( 'gif','jpg','png', 'jpeg', 'pdf', 'mp4', 'mkv' ) قابل آپلود می باشد.
فایل های پیوست:

نظر
آخرین نظر