پایگاه دانش

هرس گل رز

 

رزها؛ گیاهانی لطیف، زیبا و بسیار قوی هستند که ممکن است برای هماهنگی و تناسب با فضای سبز نیاز به هرس داشته باشند. گونه  های مختلف گل رز از قدیم مورد کشت و پرورش بشر قرار گرفته  اند و به علت تنوع بالایی که در ارقام رز وجود دارد به روش  های مختلفی هرس می  شوند.

- هرس رز در زمان کاشت

برای رشد فعال قسمت  های پایین بوته رز، نیاز به هرس شدید می  باشد. رزها معمولا بعد از یک یا دو سال، در زمین یا محل اصلی کاشته می  شوند. اگر بوته رز پیوندی باشد، ساقه  ها را از 3 الی 4 جوانه بالاتر از محل پیوند قطع می  کنند و اگر پیوندی نباشد؛ شاخه  های آن از 3 الی 4 جوانه بالاتر از سطح زمین هرس می  شود ( شکل 1) . این نوع هرس برای گونه  ها و درختچه-های قدیمی و مدرن، رزهای بالارونده، رامبلر  ها و رزهای مینیاتور به کار می  رود.

شکل 1:  شماره 1) هرس زمان کاشت در رزهای پیوند شده؛ شماره 2) هرس رزهای جوان در گونه پیوند نشده

اگر این هرس در مرحله کاشت انجام نشود، تحریک رشد قسمت  های پایینی در سال  های بعد سخت خواهد بود. این هرس باعث ایجاد یک ساختار محکم در بخش  های زیری گیاه می  شود که می  تواند به باروری و طولانی تر شدن عمر گیاه کمک کند.

زمان هرس

زمان هرس درختچه  های رز در مناطق سردتر، از نیمه اسفند تا نیمه فروردین است، اما در مناطق گرم و معتدل، هرس در پاییز بعد از ریزش برگ  ها انجام می  شود.

هرس کلی در رز

سربرداری در شاخه  های قوی بعد از 7 الی 10 جوانه است در حالی که در شاخه  های ضعیف از بالای دو الی سه جوانه می  باشد. بر روی شاخه  های ضعیفی که تعداد زیادی جوانه دارند گل  های بسیار زیادی تشکیل می  شود اما گل  ها کوچک و نامطلوب خواهند بود. به همین علت رزهای خیلی جوان و یا ضعیف هرس شدید می  شوند و همه  ی شاخه  های یکساله از بالای دو الی سه جوانه هرس شده تا ریشه قوی شود. هرس در گل رز یک هرس تدریجی است زیرا در زمان برداشت گل، بخشی از شاخه همراه دمگل حذف می  شود.

نکته: در اکثر بوته  های رز شاخه از بالای یک جوانه قوی رو به بیرون که روی ساقه  های سالم با پوست سبز هستند، قطع می-شود.

در هرس معمول و متداول گل رز باید اقدامات زیر انجام گیرد:

- در زمان کاشت تمام ریشه  های صدمه دیده باید حذف شوند و ریشه  های نازک تا حدود 25 سانتی  متر کوتاه شوند.

- 2 تا 5 شاخه قوی را به عنوان شاخه اصلی انتخاب کرده و بقیه شاخه  ها را حذف می  کنند.

- در تمامی رزها شاخه  های بیمار، خشک شده، صدمه دیده و چوب  ها و شاخه  های کور را حذف می  کنند ( شکل 2).

- سرزنی شاخه  ها در ارقام مختلف گل رز به غیر از آن  هایی که میوه محصول اصلی است، باید انجام شود.

- شاخه  های بلند را در پاییز برای جلوگیری از خسارت در برابر باد در ارتفاع؛ حدود 15 تا 30 سانتی  متر کوتاه می  کنند.

- گل  های رز نباید در یخبندان هرس شوند.

نکته: زوایه برش در هرس بسیار مهم است. این زوایه باید حدود 45 درجه باشد و حدود نیم الی 1 سانتی  متر بالای برگ یا جوانه باشد. برش باید به گونه  ای انجام شود که بالاترین جوانه در زیر قسمت قطع شده به سمت خارج بوته رشد کند ( شکل 3 ).

 شکل 2: حذف شاخه  های خشک و آسیب دیده در بوته  ی رز

شکل 3: زاویه مناسب برش ساقه در هرس درختچه  ی رز از بالای جوانه  ای که رو به بیرون است

هرس سرزنی:

 اگر در کنار برگچه  های 5  تایی جوانه  ای وجود داشته باشد، جوانه گل است. جوانه برگ در کنار برگچه  های سه  تایی است. جوانه  هایی که در قسمت پایین بوته وجود دارد شکل پهن و گنبدی دارند در حالی که جوانه  های قسمت فوقانی شاخه  های رز، تیز می  باشند. شاخه  ها از کنار برگچه  های 5  تایی سربرداری می  شوند تا جوانه  های نوک تیزی که گل  هایی با ساقه کوتاه تولید می  کنند حذف شوند. در نتیجه ساقه  های بلندی برای تشکیل گل ایجاد می  گردد.

اگر سربرداری به شکل ملایم انجام شود باید از بالای برگ  های 5 برگچه  ای، ساقه  ها قطع شوند. در سربرداری سخت زمانی که جوانه اندازه یک نخود یا بزرگ  تر است شاخه  ها را قطع می  کنند.

حذف گل  های خشک شده

باقی ماند گل  های خشک روی گیاه و تبدیل آن به میوه و بذر باعث می  شود، انرژی گیاه مصرف شود. این امر، مانع گل  دهی و تشکیل جوانه  های گل روی بوته می  شود. مخصوصا در رزهای هیبرید چای و فلوریبندا حتما باید گل  های خشک حذف شوند. برای حذف این گل  ها، ساقه را ازمحل دومین یا سومین برگ زیر گل خشک شده قطع می  کنند (شکل 4).

حذف پاجوش  ها

پاجوش  ها، شاخه  هایی هستند که از زیر طوقه و یا از ریشه منشا می  گیرند. پاجوش  ها معمولا اندازه کوچک  تری دارند. برگ  های آن  ها ریزتر و روشن  تر از پیوندک است. گاهی برگچه  های آن 7 تایی می  باشد.

 برای حذف، پاجوش  ها باید در خلاف جهت رشد کشیده شوند به طوری که از نقطه رشدی خود در ریشه قطع شوند. اگر پاجوش  ها قیچی شوند، رشد آن  ها بیشتر می  شود و تعداد شاخه  های آن افزایش می  یابد.

شکل 4: حذف گل  های خشک و پژمرده بوته رز

قطع تخمدان باقی مانده

بعد از ریزش گلبرگ  ها، تخمدان با مقداری از دمگل باید حذف شود. این کار باعث حفظ انرژی لازم برای گیاه می  شود.

 هرس رزهای قدیمی

رزهای قدیمی یکبار گل  دهنده و رمبلرها: بعد از گلدهی در فصل تابستان به شکل سبک هرس می  شوند. هرس سبک در رزهای قدیمی شاخه  های نازک را تحریک کرده و منجر به تشکیل شاخه  های جوان روی این شاخه  ها می  شود.

هرس سبک تابستانه باعث از بین رفتن غالبیت انتهایی و تشکیل چوب  های جدید می  شود که برای گلدهی سال بعد لازم است. زیرا ارقام یکبار گل  دهنده فقط روی چوب یکساله و دوساله گل می  دهند. ممکن است در هرس زمستانه چنیین نتیجه  ای به دست نیاید.

همچنین برخی از انواع گل  های محمدی اگر در زمستان هرس شوند تمام شاخه  های آن از بین می  روند. بنابراین، تابستان مناسب  ترین زمان برای هرس سنگین و کنترل رشد این شاخه  های رز است.

رزهای قدیمی با گلدهی مکرر: هرس در زمستان انجام می  شود. دراین حالت، کسی که هرس می  کند باید شناخت کافی از حساسیت  های گونه  های متنوع رز به هرس داشته باشد. به عنوان نمونه رزهای چینی و چای را فقط میتوان به شکل سبک هرس کرد در حالی که برخی ارقام قادر به تحمل هرس سنگین نیز هستند. هرس زمستانه باید در حد حفظ فرم بوته باشد و تا جایی که امکان دارد از هرس رزهای قدیمی در دوسال اول بعد از کاشت پرهیز نمود.

رزهای  Galicaو Alba را باید بعد از گلدهی هرس کرد و از هرس زمستانه آنها خودداری کرد؛ زیرا این رزها و رمبلرها فقط روی شاخه  های سال جاری، گل می  دهند.

 

هرس رزهای جدید

در کنار هرس عمومی که برای رزها انجام می  شود، انواع مختلف رزهای جدید را میتوان به روش  های زیر هرس کرد.

بوته  های گل درشت و رزهای چای: به طور معمول از اواخر زمستان تا اوایل بهار زمان مناسبی برای هرس این گل  ها است. در زمان نگهداری، شاخه  های اصلی از فاصله 20 - 25 سانتی  متری سطح زمین در مناطق معتدله و 45 تا 60 سانتی-متری در مناطق گرمتر قطع می  کنند. نوک  برداری شاخه  های جانبی بعد از 2 الی 3 جوانه انجام شده و یا به اندازه 10-15 سانتی  متر کوتاه می  شوند. تمام شاخه  های ضعیف، باریک حذف می  گردند (شکل 5).

برای جوان  سازی، یک دوم شاخه  های قدیمی که پایین بوته هستند حذف می  شوند. این هرس هر 2 الی 3 سال، تکرار می  شود.

شکل 5: هرس بوته  های گل درشت و هیبرید تی

 

گل  هایی با گل  های خوشه  ای، مینیاتورها و پلی  آنتاها: در اواخر زمستان تا اوایل بهار شاخه  های اصلی را از 25-45 سانتی  متری بالای سطح زمین قطع می  کنند. شاخه  های جانبی را در بعد از دو الی سه جوانه قطع کنید. یک دوم شاخه  های جانبی در رزهای مینیاتوری و پاکوتاه، سربرداری می  شوند. برای هرس جوانسازی مانند روش بالا انجام می  شود.

RambLer یا بالارونده: هرس گل  ها در تابستان بعد از گلدهی انجام می  شود. در دو سال اول، ساقه  ها روی قیم هدایت می  شوند و شاخه  های جانبی را بعد از 2 الی 4 جوانه کوتاه می  کنند ( شکل 6 ). در سال سوم نیز شاخه  های جانبی کوتاه شده و هرس جوانسازی آغاز می  شود. برای جوانسازی یک دوم تا یک سوم از تعداد کل ساقه  های گل  دهنده را از پایین قطع می  کنند. در این صورت شاخه  های جدید از پایه شروع به رشد می  کنند.

شکل 6: هرس شاخه  های بالارونده قوی بعد از گلدهی

رزهای رونده یاClimber: در دو سال اول فقط شاخه  های خشک و بیمار و صدمه دیده حذف می  شوند. شاخه  ها را روی سیم و یا سایر قسمت  های افقی هدایت می  کنند. هرس اصلی در اواخر پاییز تا اوایل بهار از سال سوم شروع می  شود و تمرکز هرس به گونه  ای است که شاخه  ها را برای رشد در فضای طراحی شده هدایت می  کنند. شاخه  های جانبی را بعد از 3 الی 4 جوانه کوتاه کنید.

برای جوانسازی بوته  ها، هر یک الی 3 سال، کوتاهی شاخه  های قدیمی ( یک الی دو عدد ) از فاصله 30 الی 45 سانتی  متری سطح زمین انجام می  شود.

رزهای خزنده ( Ground cover): هرس در اواخر زمستان تا اوایل بهار به گونه  ای انجام می  شود که رشد در ناحیه مورد نظر برای طراحی محدود شود و جوانه  های رو به بیرون بر این اساس حذف می  گردند. در صورتی که شاخه  های جانبی بسیار زیاد و انبوه  باشد آنها را کوتاه می  کنیم.

 برای بازیابی گیاه و جوانسازی آن، یک سوم از کل شاخه  های قدیمی گل  دهنده؛ حذف می  شوند.

رزهای وحشی، درختچه  ای، بوته  های مینیاتور،Rugosa: شاخه  های اصلی در اواخر تابستان بعد از گلدهی هرس سبک می  شوند. در صورت نیاز نیمی از شاخه  های جانبی حذف می  شود. هرس جوانسازی مشابه مورد قبلی است.

Centifolia، گل محمدی؛ رز آلبا: هرس سبک شاخه  های اصلی بعد از گلدهی انجام می  شود. یک سوم تا یک چهارم از شاخه  های اصلی کوتاه و دو سوم شاخه  های جانبی سربردای می  شوند. برای جوانسازی گیاه، بیشتر از یک چهارم شاخه  های قدیمی حذف خواهند شد.

 

منابع

 - آزادی، پژمان، رز، پژوهشکده گل و گیاهان زینتی، 1397

- قاسمی قهساره، مسعود، گلکاری علمی و عملی، مولف،1390

- هرس گل  ها و درختان میوه، کولویسیوس، جان وار، ترجمه  ی خدیوی، عبدالله، انتشارات مرز دانش، 1390

لطفا دانش و تجربه خود در این مورد را به اشتراک بگذارید

برای افزودن تصویر می توانید تصویر خود را به داخل ویرایشگر بکشید.

فایل با فرمت های ( 'gif','jpg','png', 'jpeg', 'pdf', 'mp4', 'mkv' ) قابل آپلود می باشد.
فایل های پیوست:

نظر
آخرین نظر
0

پاسخ آخر :      ...

1 سال پیش  -  0 پاسخ