پایگاه دانش

بیماری های مهم انگور

سفیدک سطحی (پودری) مو

این بیماری به بخش های مختلف گیاه از قبیل برگ، میوه، جوانه، خوشه، پیچک، شاخه های جوان و حتی دم میوه خسارت وارد می کند. در بوته مو آلوده، پوشش های پودری سفید رنگ و یا گرده های خاکستری روی اندام های گیاهی به خصوص هر دو سمت برگ مشاهده می شود. برگ های جوان در حال رشد به سمت بالا پیچ خورده و لوله شده و رشد در آن ها متوقف می گردد. روی برگ لکه هایی ایجاد می شود که در آخر فصل نکروزه شده و برگ ها زودتر از موعد می ریزند. خوشه های آلوده به بیماری کمی سیاه و سبک هستند.

روی شاخه های یک ساله لکه های قهوه ای مایل به قرمز مشاهده می شود. اگر حبه در مراحل اولیه آلوده شود روی آن نقش های مشبک به وجود می آید. بیماری در مراحل آخر رشد و نمو حبه، باعث ترک خوردگی و خشک شدن آن می شود یا در اثر قارچ عامل پوسیدگی خاکستری، می پوسد (شکل 1).

 

            شکل 1: علائم بیماری سفیدک سطحی روی برگ و خوشه انگور

روش مبارزه:

مبارزه زراعی: ارقام مقاوم به سفیدک سطحی کاشته شود. در هنگام کاشت دقت شود تا امکان تهویه برای بوته ها وجود داشته باشد. علف های هرز باغ از بین برده و شاخه های خشک آلوده سوزانده شود. هرس سبز صورت گیرد. برگ ها بعد از ریزش در پاییز جمع آوری کرده و بسوزانید، یا برگ ها بعد از خزان با بیل زدن در خاک دفن شوند.

مبارزه شیمیایی: اگر در سال قبل، تاکستان به این بیماری دچار شده باشد، حتما باید سم پاشی انجام شود، زیرا در سال بعدی هم بوته های مو بیمار خواهند شد. بهترین روش مبارزه با بیماری سفیدک سطحی مو، گردپاشی با گوگرد حداکثر به میزان 120 کیلوگرم و به طور متوسط 60-90 کیلوگرم در هکتار در سه نوبت به صورت زیر می باشد.

مناسب ترین دما برای استفاده از گوگرد؛ 25-30 درجه سانتی گراد است و در دمای کمتر از 18 درجه تاثیر خوبی روی بیماری ندارد، زیرا در این دما بخار نمی شود. در دماهای بالاتر هم، گیاه سوزی صورت می گیرد. بهترین زمان مصرف گوگرد در صبح و هوای آزاد است.

اولین نوبت سم پاشی به مقدار 10-15 کیلوگرم در هکتار در ابتدای باز شدن جوانه ها تا مرحله 6-7 برگی جوانه ها می باشد. دومین مرحله بعد از ریختن گلبرگ ها و بسته شدن دانه است که به مقدار 20-30 کیلوگرم گوگرد در هکتار مصرف می شود. در سومین نوبت؛ هنگامی که غوره ها ترش شده اند، حدود 20 روز بعد از نوبت دوم به میزان 30-45 کیلوگرم در هکتار به کار می رود.

اگر امکان استفاده از گوگرد مقدور نبود میتوان سموم دیگر نظیر سولفور) الوزان کوزان(، دینوکارپ) کاراتان)، پنکونازول )توپاز(، هگزاکونازول )انویل( ، نوآریمول) تریمیدال( به کار برد.

 

سفیدک داخلی (دروغی) مو

سفیدک داخلی به تمام بخش های بوته مو از جمله شاخه، میوه، برگ، صدمه وارد می کند. حدود 50-75 درصد محصول خسارت می بیند یا به طور کلی از بین می رود. اولین نشانه های بیماری روی سطح بالایی برگ مشاهده می شود. لکه های بیماری بدون حاشیه مشخص، رنگ پریده و زرد رنگ هستند و به حالت شفاف روغنی در می آیند. این لکه ها بعد از مدتی به هم می پیوندند و باعث خشک و نکروزه شدن قسمت های وسیعی از برگ می شود. سرانجام برگ ها زودتر از موعد ریزش پیدا می کنند. در هوای مرطوب، زیر لکه های روغنی در پشت برگ، نقطه هایی کرکی و پنبه ای ایجاد می شود.

روی حبه، پوشش سفید مایل به خاکستری به خصوص در اطرف دم گاه به وجود می آید. زیر این پوشش ها در سطح پوست حبه، لکه های نکروزه به رنگ قهوه ای مایل به تیره ایجاد می شود و در نهایت ریزش پیدا می کنند. آلوده شدن غوره ها در زمانی که حدود نیمی از آن ها رسیده است باعث چرمی و چروکیده شدن غوره شده و رنگ آن ها قرمز قهوه ای تا خاکستری می شود. حبه های بزرگ خشک و چروکیده شده و به رنگ قهوه ای در می آیند. شاخه های جوان، پیچک، دمبرگ و دم میوه ها باعث کوتاهی، ضخیم شدن و بد شکلی بافت می شود. سطح شاخه ممکن است به طور کلی با رشد کرکی قارچ پوشیده شود (شکل 2).

 

شکل 2: بیماری سفیدک داخلی مو

روش مبارزه

مبارزه زراعی: هرس سبز و خشک سرشاخه ای آلوده به خصوص شاخه هایی که در نزدیک سطح زمین هستند باعث ایجاد تهویه می شود. بقایای گیاهای آلوده را باید جمع آوری کرده و از بین برد. برگ ها را در زمین دفن کرده یا می سوزانند. برای کاشت از واریته های مقاوم و نهال های سالم استفاده شود.

مبارزه شیمیایی: سم پاشی در چند نوبت انجام می شود. نوبت اول، قبل از گلدهی و برای نوبت های بعدی، بعد از ریزش گل به فواصل هر هفته یا هر دو هفته یکبار صورت می گیرد. محلول پاشی باید هر 7 الی 10 روز تکرار شده و از قارچکش های متنوعی در سال های متوالی استفاده شود، زیرا قارچ بیماری زا در برابر یک نوع قارچکش مقاوم می گردد.

سمومی نظیر کاپتان، زینب، محلول بردو، ریدومل و مانکوزب میتوان استفاده کرد. قارچکش های سیستمیک نظیر فوزتیل آلومینیوم و متالاکسیل روی سفیدک داخلی مو بسیار تاثیرگذار هستند، در اثر بارندگی از بین نمی روند. اندامی که بعد از سمپاشی تشکیل شده از آلودگی مصون است. فواصل مصرف این قارچکش 14 روز است.

 

گال باکتریایی (سرطان) مو

گال ها روی طوقه و ریشه ی ساقه های دو و چند ساله ظاهر می شود. گال ها به علت فساد سلول های بافت خارجی به رنگ قهوه ای و سیاه دیده می شوند. بعضی غده ها اسفنجی بوده و به راحتی از گیاه جدا می شوند. بعضی از آن ها سخت و چوبی هستند و قطر آن ها به 30 سانتی متر می رسد. خوشه های انگور روی شاخه های مبتلا، تنک و کم آب بوده و گاهی میوه خشک می شود. درختی که دچار این نوع بیماری شده است بعد از چندین سال از بین می رود (شکل 3).

 

شکل 3: بیماری گال باکتریایی (سرطان) طوقه بوته مو

روش مبارزه:

مبارزه زراعی: برای کاشت از قلمه های ریشه دار شده که عاری از بیماری هستند استفاده شود. برای هرس از قیچی ضد عفونی شده استفاده کرده و از تماس قیچی آلوده به سایر بوته های سالم پرهیز کنید. گیاهان بیمار را با طوقه و ریشه بسوزانید و محل استقرار بوته را با آب آهک و یا مخلوط بوردو ضدعفونی نمایید. تا دو سال از کاشت نهال در قسمت آلوده خودداری کنید. از تنه و شاخه ی گیاه در برابر سرمای شدید زمستان محافظت کنید. از ایجاد زخم در قسمت ریشه و طوقه جلوگیری شود. غده را با چاقوی تمیز برداشت کرده و محل آن را در شروع آلودگی پانسمان کنید. باغ جدید به شکل سیستم داربستی احداث شود. درختان را در باغ های سنتی به شکل چند تنه تربیت کنید.

مبارزه شیمیایی: در سطوح کوچک زمین را ضدعفونی کنید. برای سم پاشی از ترکیبات مسی استفاده نمایید.

 

آنتراکنوز مو

در بخش های هوایی و جوان گیاه، زخم ایجاد شده و لکه های خشک و سوخته روی قسمت های سبز گیاه به وجود می آید. در جوانه های قدیمی تر، بیماری در قسمت های داخلی پیش می رود، به چوب آسیب وارد کرده و باعث خشک شدن جوانه ها می-شود. در اثر رشد نکردن قسمت های آلوده، گیاه شکل طبیعی خود را از دست می دهد. لکه های قهوه ای رنگ با حاشیه تیره روی حبه ها ظاهر شده و اغلب ممکن است چند لکه با هم متصل شده و لکه بزرگ تری ایجاد کند (شکل 4).

 

شکل 4: خسارت بیماری آنتراکنوز روی برگ و حبه های انگور


روش مبارزه

روش زراعی: ارقام مقاوم به این بیماری نظیر نیاگارا و کنکورد در مناطقی که آنتراکنوز مو شیوع دارد کاشته شود. شاخه های آلوده هرس شوند. بهداشت باغ رعایت شود. هرس درخت به منظور ایجاد جریان هوا و تهویه در فضای داخلی بوته مو صورت گیرد.

روش شیمیایی:در زمستان؛ قبل از باز شدن جوانه ها با محلول سولفات مس (5 کیلوگرم در 100 لیتر آب) محلول پاشی صورت می گیرد. درسم پاشی بهاره، تعداد سم پاشی به شرایط آب و هوایی و شدت بیماری بستگی دارد. محلول پاشی با کاپتان و توپسین به نسبت دو در هزار در زمانی که ساقه به طول 10-15 سانتی متر رسید، انجام می شود.

سمپاشی هایی که علیه سایر بیماری ها انجام می شود روی آنتراکنوز موثر است. سموم دی نیتروکروزول و سموم مسی در زمانی که گیاه دارای برگ و میوه است برای آلودگی سرشاخه ها قابل توصیه هستند. در مصرف ترکیبات مسی باید دقت کرد زیرا برخی رقم ها نسبت به این سموم حساس هستند.

 

قارچ پوسیدگی سیاه مو

لکه هایی قرمز رنگ در سطح رویی برگ و بین رگبرگ ها وجود دارد، که در اواخر بهار تشکیل می شود. زمانی که لکه ها به طول 2-3 میلی متر برسد به رنگ قهوه ای و خاکستری با حاشیه سیاه رنگ تبدیل می شود. لکه های بنفش مایل به سیاه و فرو رفته در روی شاخه، پیچک، دمبرگ، محور اصلی برگ و رگبرگ ها ظاهر می شود. این لکه ها روی حبه ها نیز تشکیل شده و در نهایت تمام حبه می پوسد، چروکیده شده و به رنگ سیاه در می آید(شکل 5).

 

شکل 5: لکه های قرمز روی برگ و پوسیدگی میوه انگور در اثر قارچ پوسیدگی سیاه مو

روش مبارزه:

مبارزه زراعی: اقدامات زراعی مشابه آنچه که برای آنتراکنوز مو به کار می رود موثر می باشد.

مبارزه شیمیایی:سم پاشی باید در سه نوبت صورت گیرد. مرحله اول درست قبل از شکوفه دهی؛ مرحله دوم ، بلافاصله بعد از شکوفه دهی و در مرحله سوم؛ دو هفته بعد از سم پاشی نوبت دوم می باشد. از سموم بنومیل یا فربام دو در هزار، کاپتان، فولیت، تریادیمفون و قارچکش های مسی برای مقابله با این بیماری میتوان استفاده نمود.

 

لکه زیتونی مو

این بیماری بیشتر در مناطق دیم وجود دارد. بوته های انگوری که دارای کمبود و تنش هستند، بیشتر دچار این بیماری می-شوند. در این بیماری لکه های دایره ای شکل با حاشیه تقریبا روشن به رنگ سیاه مایل به زیتونی در دو طرف برگ ایجاد می-شود. با پیشروی بیماری این لکه ها به هم دیگر چسبیده و قارچ تمام سطح برگ را می پوشاند (شکل 6). درنهایت برگ ها خشک شده و می ریزند.

 

شکل 6: لکه هایی که روی سطح و پشت برگ در اثر بیماری لکه زیتونی ایجاد می شود.

روش مبارزه:

مبارزه زراعی: در صورتی که مراقبت های زراعی به اندازه کافی باشد نیاز به مبارزه خاصی نیست.

مبارزه شیمیایی: سمومی نظیر زینب، به نسبت 1- 2 در هزار همراه مویان یا سم کاپتان به نسبت 2-3 درهزار در اوایل بروز بیماری استفاده شود. سم پاشی که برای سفیدک به کار می رود هم زمان می تواند این بیماری را کنترل کند.

 

پوسیدگی خاکستری مو

در شرایط مرطوب و بارندگی زیاد این بیماری بیشتر شیوع پیدا می کند. لکه های پهن سفید مایل به خاکستری؛ روی برگ و میوه ایجاد شده که بعداز مدتی قهوه ای و قرمز رنگ می گردند. شاخه های آلوده دچار پژمردگی و خشکی می شوند. در شرایط مرطوب خوشه ها نیز آلوده شده و زخم های روی میوه شرایط را برای توسعه و بروز بیماری فراهم می کند (شکل 7).

    

شکل 7: پوسیدگی خاکستری در خوشه انگور که باعث از بین رفتن حبه ها شده است

روش مبارزه

مبارزه زراعی: محل کاشت باید زهکشی و خاک خوبی داشته باشد و تهویه هوا به خوبی صورت گیرد. گیاهان باید در معرض نور مستقیم خورشید باشند. زاویه مناسبی بین ردیف بوته ها با جهت باد؛ غالب باشد.از ایجاد زخم روی بوته و میوه جلوگیری شود. برگ های اطراف خوشه حذف شوند با هرس کردن مناسب؛ تهویه در بوته صورت گیرد. کود در فاصله مناسبی از گیاهان به کار برده شود. از مصرف بیش از حد کود نیتروژن به خصوص در بهار و قبل از برداشت پرهیز نمود. علف های هرز از بین روند. میوه های بیمار از میوه های آلوده جدا شوند؛ زیرا کپک به سرعت در دمای 0-10 درجه یخچال گسترش پیدا می کند.

مبارزه شیمیایی: اگر برای مبارزه با سفیدک داخلی انگور سم پاشی شده باشد نیاز به سم پاشی مجدد نیست. در غیر این صورت باید سم پاشی در یک تا سه نوبت صورت گیرد. میتوان از سموم مسی استفاده نمود. بحرانی ترین مرحله در استفاده از قارچکش، بعد از شکوفه دهی است.

 

ویروس بادبزنی مو

از اصلی ترین نشانه بیماری، کمبود رشد، کاهش محصول و عمر گیاه می باشد. در این بیماری، زاویه بین رگبرگ ها کم شده و شکل آن ها به صورت بادبزنی تغییر می کند. لکه های زرد رنگ روی برگ به شکل رگه ای یا موزاییکی ایجاد می گردد (شکل 8). برگ ها روی شاخه، فاصله کمتری نسبت به هم دارند. شاخه ها کوتاه تر شده و برگ های کوچک تری در بوته تشکیل می-شود. میوه های روی یک خوشه همزمان نمی رسند. میوه ها ریزش پیدا می کند و گاهی در حبه های انگور دانه تشکیل نمی شود.

 

شکل 8: بیماری ویروس بادبزنی در برگ های مو

روش مبارزه

مبارزه زراعی: برای مقابله با نماتد ناقل ویروس باید آزمون خاک قبل از کاشت انجام شود. قلمه ها قبل از کاشت ترموتراپی شوند (حرارت ببینند). خاک با استفاده از متام سدیم به میزان 130 گرم در متر مربع، یک ماه قبل از احداث تاکستان ضدعفونی شود. ابزارهای هرس را حتما ضدعفونی کرده و قلمه های ریشه دار سالم و گواهی شده؛ مورد استفاده قرار گیرند.  بوته های آلوده را از بین ببرید. از نهال های کشت بافتی و نهال های مقاوم به این بیماری نظیر  rotundifolia و  vinifera برای کاشت استفاده شود.

 

انوع نماتد

خسارت نماتدها روی ریشه است که به طور غیر مستقیم روی بخش های هوایی تاثیرگذار است. ریشه آلوده به نماتد تراوش-هایی به بیرون می دهد. خاک در قسمت ریشه ضخیم و به هم چسبیده به نظر می رسد. فعالیت نماتد در ریشه انگور باعث ایجاد غده؛ ریش ریش شدن ریشه، کلفتی ریشه، زخم و پوسیدگی ریشه می شود. اگر حمله یک نماتد با یک پاتوژن باشد علائم زیر مشاهده خواهد شد:

کاهش رشد که منجر به قد کوتاهی و کوتولگی می گردد. بوته مو پژمرده و زرد می شود. از عملکرد محصول کاسته شده و کیفیت آن کاهش می یابد.

روش مبارزه

مبارزه زراعی: از نهال سالم و گواهی شده برای کاشت استفاده شود. یخ آب زمستانه در مبارزه با نماتد موثر است. زمین های نهالستان باید عاری از هرگونه آلودگی و خاک محل کاشت باید تمیز باشد. آفتاب دهی با پلاستیک باعث از بین رفتن نماتد در لایه های بالایی خاک می شود. از ورود لوازم و ماشین آلات آلوده به زمین های سالم جلوگیری شود.

مبارزه شیمیایی: ضدعفونی کردن خاک به وسیله متام سدیم یا 1و 3 دی کلروپروپن (تلوئن) برای از بین بردن ریشه های قدیمی و آلوده تا عمق 1/5 الی 2 متری خاک موثر است. از نماتدکش های اختصاصی در خاک های آلوده استفاد شود.

 

قادری، رضا، تشخیص و مبارزه با آفات و بیماریهای مهم انگور، مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی، 1390

نجاتیان، محمد علی، راهنمای انگور (کاشت، داشت، برداشت)، نشر آموزش کشاورزی، 1395

رسول زادگان، یوسف، میوه کاری در مناطق معتدله، انتشارات ارکان، 1370

لطفا دانش و تجربه خود در این مورد را به اشتراک بگذارید

لطفا پیش از ایجاد مطلب جدید موارد زیر را به دقت مطالعه نمایید:
پایگاه دانش این وب سایت محلی برای تبادل دانش و تجربه و بیان راهکارهایی برای ارتقای صنعت کشاورزی است. هنگام درج مطلب به نکات زیر توجه بفرمایید:
۱. برای درج عکس به داخل متن ، عکس را از گوشی یا کامپیوتر کپی نموده و در پنجره ویرایشگر سایت ، paste نمایید.
۲. در صورت نیاز ، مطلبی که ارسال می کنید را ویرایش کنید تا ابعاد عکس ها و اندازه و رنگ فونت ها ، هماهنگ با دیگر مطالب وب سایت بشود.
برچسب مناسب متن را از بین برچسب های تعریف شده انتخاب کنید و اگر مطلب شما نیاز به برچسب جدیدی داشت، مطلب را درج کنید و برچسب پیشنهادی را از بخش تماس با ما به مدیریت وب سایت اطلاع بدهید تا به لیست برچسب ها افزوده گردد.

فایل با فرمت های ( 'gif','jpg','png', 'jpeg', 'pdf', 'mp4', 'mkv' ) قابل آپلود می باشد.
فایل های پیوست:

نظر
آخرین نظر