پایگاه دانش

پشم سنگ یا راک وول در باغبانی چه کاربردی دارد؟

پشم سنگ یا راک وول جز مواد معدنی است که در بستر کاشت گیاه مورد استفاده قرار می گیرد، در ابتدا برای عایق کاری فایبرگلاس و عایق حرارتی و صوتی ساختمان به کار گرفته می شد. راک وول از شبه سنگ گرانیت است که بعد از خرد کردن، ذوب شدن و رشته رشته کردن به وجود می آید. برای ساخت بستر کشت پشم سنگ در ابتدا ترکیبی از سنگ آهک و کک در حرارت بیشتر از 1500 درجه سانتی گراد ذوب شده و سپس به شکل الیاف یا رشته درمی آورند. بعد از سرد شدن به وسیله مواد چسبنده نظیر صمغ مخصوص مثل اوره یا فرمول به هم چسبیده و با پوششی از مویان آب دوست، پوشیده می-شوند. بعد از چسبیده شدن این رشته ها، را به شکل بلوک های مکعبی، در اندازه های مختلف در می آورند. از آنجایی که پشم سنگ یک نوع کانی بوده و از سنگ به دست می اید، برخی افراد در باغبانی آن را به عنوان یک محصول طبیعی می شناسند (شکل 1). از پشم سنگ برای تولید علمی و تجاری بسیاری از محصولات باغبانی استفاده می شود. با استفاده از پشم سنگ و روش هیدروپونیک  میتوان در فضاهایی مانند آپارتمان که هیچ گونه خاک و باغچه ای و پاسیویی وجود ندارد، فضای سبز مناسبی ایجاد کرد. آمریکا اولین کشوری بود که از پشم سنگ در کشت هیدروپونیک استفاده نمود.

پشم سنگ باغبانی در انواع مختلف مکعبی، خرد شده، قرص و یا آمیخته با پیت وجود دارد. پشم سنگ مکعبی برای تولید خیار، گوجه فرنگی، فلفل،ژربرا و گل های بریده استفاده می شود.

شکل1: پشم سنگ یا راک وول که به عنوان بستر کشت در باغبانی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

ویژگی های پشم سنگ یا راک وول

-ماده ای سبک و اسفنجی است، به علت وزن کمی که دارد حمل و نقل آن آسان است.

-کاملا ارگانیک است و فاقد هر گونه ماده شیمیایی مضر می باشد و هیچ گونه سمی تولید نمی کند.

-استریل بوده و فاقد پاتوژن و عوامل بیماریزا است.

-هیچ میکروارگانیسمی آن را تجزیه نمی کند و تحت تاثیر هیچ ترکیبی قرار نمی گیرد.

-به دلیل رنگ تیره ای که دارد، نور به ریشه منتقل نمی گردد.

-مقرون به صرفه است.

-توانایی جذب آب آن تا 90 درصد و قابلیت نگهداری محلول در آن زیاد است.

 ph -آن خنثی تا کمی قلیایی است و اثر کمی رویph  بستر کشت دارد.

-تهویه بسیار خوبی دارد و پایداری آن بسیار زیاد است.

-ماندگاری بالایی دارد و قابلیت استفاده مکرر دارد.

-ظرفیت تبادل کاتیونی آن پایین است.

-تخلخل بالایی دارد و زهکشی مناسب در بستر کشت ایجاد می کند.

-افزایش تبادلات آب و اکسیژن در منطقه ریشه

-پشم سنگ فاقد مواد غذایی خاصی است و تنها دارای مقدار کمی کلسیم، منیزیم، گوگرد، آهن، مس و روی است که برای رشد گیاه کافی نبوده و در کنار آن باید از محلول  های غذایی استفاده کرد.

 

مزایای استفاده از پشم سنگ یا راک وول در باغبانی

برای کاشت بذر، تولید و پرورش نشای گیاهان مختلف استفاده می شود (شکل2).

 

شکل 2: بذرهای کاشته شده دربستر کشت پشم سنگ به خوبی جوانه زده اند.

پشم سنگ بستر مناسبی برای قلمه و تکثیر گیاهان است، با ایجاد تعادل مناسب آب و اکسیژن؛ به گیاهان جوان کمک کرده و باعث افزایش ریشه دهی، گسترش ریشه و سلامت رشد گیاه می شود (شکل 3).

 

شکل3:استفاده از راکوول یا پشم سنگ  باعث توسعه و رشد بهتر ریشه می گردد.

-به خاطر داشتن ترکیبات مفیدی مانند اکسید مولیبدن باعث بهبود خاک های کشاورزی و افزایش تولید محصول می گردد.

- با توجه به ویژگی های فیزیکی و شیمیایی راک وول، یکی از بهترین بسترها برای کشت هیدروپونیک بسیاری از محصولات باغبانی نظیر سبزیجات، صیفی جات و گل های شاخه بریده ی رز، میخک و داوودی و... است (شکل 4).

 

شکل4: استفاده از بستر کشت پشم سنگ در کشت برخی از گیاهان به روش هیدروپونیک

 

-به علت داشتن ساختار متخلخل، تهویه و زهکشی در فضای ریشه به خوبی انجام می شود.

-به دلیل جذب رطوبت کافی و رسیدن آب کافی به ریشه، گیاهان کمتر تحت تاثیر تنش خشکی قرار می گیرند و در مصرف آب صرفه جویی می شود.

-ریشه گیاه به راحتی در منافذ پشم سنگ نفوذ می کند و هیچ مانعی در رشد ریشه وجود ندارد (شکل 5).

شکل 5: ریشه گیاه به راحتی تمام قسمت های پشم سنگ را پوشانده است.

 

برزگر، رحیم، مدیریت تولید در گلخانه،انتشارات مؤسسه آموزش عالي علم يكاربردي جهاد كشاورزي، 1389

سیلسیپور، محسن، راهنمای تهیه و استفاده از محلول های غذایی برای کشت سبزی های گلخانه ای در سیستم کشت هیدروپونیک، موسسه تحقیقات خاک و آب، 1398

لطفا دانش و تجربه خود در این مورد را به اشتراک بگذارید

برای افزودن تصویر می توانید تصویر خود را به داخل ویرایشگر بکشید.

فایل با فرمت های ( 'gif','jpg','png', 'jpeg', 'pdf', 'mp4', 'mkv' ) قابل آپلود می باشد.
فایل های پیوست: