پایگاه دانش

هرس و پیرایش درختان

 

هرس چیست؟

بیش از سه هزار سال است که بشر با محاسن هرس کردن درختان  آشناست. بیشتر درختان پس از چند سال رشد چنانچه هرس نشوند،  به درختان و درختچه هایی با شاخسارهای متراکم و شاخه های پیچیده و خمیده تبدیل می شوند . در این وضعیت شاخه های مزاحم و پر پیچ و خم در داخل تاج درخت رشد کرده و به دلیل متراکم شدن تاج درخت و سایه اندازی شاخه های بالایی، نور چندانی به قسمتهای وسط و پایین درخت نخواهد رسید. در چنین شرایطی برخی شاخه ها به تدریج خشک شده و از بین می روند. باردهی درخت نیز محدود گشته و میزان محصول و کیفیت آن پایین خواهد آمد. علاوه بر این، مشکل سال آوری و تناوب باردهی نیز بروز می کند، به طوری که درخت در یک سال میوه های زیاد و ریز تولید کرده و در سال بعد تولید ناچیزی خواهد داشت و یا بدون بار خواهد بود.

درصورتیکه دراولین سال کاشت، با انجام هرس به درختان فرم و شکل مطلوب داده شده و تربیت شوند و با ادامه رشد به طور منظم و مداوم هرس تکرار شود، قادر خواهیم بود که با ایجاد یک چارچوب محکم و مناسب، امکان باروری سالیانه همراه با کیفیت مطلوب را فراهم نماییم .

هرس درواقع عبارتست از حذف کامل یا جزیی یک شاخه، ریشه ، پوست، برگ، گل یا میوه برای کنترل رشد درخت. هرس تنها حذف چشم بسته شاخه های درخت نیست بلکه هدف از هرس هدایت رشد درخت و تولید مناسب تر محصول در سال های آینده است.  هرس در بیشتر موارد به ظاهر حجم شاخه ها و میزان کمی محصول را کاهش می دهد ولی باید توجه داشت آن چه که در مورد میوه ها  اولویت دارد عبارتست از  کیفیت خوب، رنگ بهتر، اندازه مناسب  ، عاری بودن از آلودگی و راحت چیده شدن میوه. شایان ذکر است در کنار  جمله محاسن ، هرس کردن ممکن است به دلیل زخم هایی که ایجاد می کند موجب نفوذ عوامل بیماری به درخت شود. به همین دلیل لازم است محل هرس با سرعت به کمک مواد پوششی مخصوص پوشاند و ابزار هرس مانند قیچی و اره را بین دفعات برش ضدعفونی نمود.

فواید هرس کردن

  • بهبود کیفیت میوه : معمولا یک درخت هرس نشده ، تعداد زیادی میوه اغلب کوچک و کمرنگ تولید می کنند. انجام هرس موجب می شود که تعداد نقاط بار دهنده درخت کم تر شود. بدین ترتیب مواد غذایی و مواد معدنی بیشتری به قسمت های باقی مانده درخت انتقال یابد و نور مناسب تری به آن ها  می رسد.وجود سایه در داخل درختان میوه چند ساله مانند مرکبات ، هلو وسیب و... آثار زیان آوری بر روی کیفیت میوه ها دارد و موجب ریزتر شدن، کم رنگ شدن ، کاسته شدن از مواد جامد محلول و غلظت بالاتر اسید در آنان می شود.
  • کاهش بیماری ها و آفات : هرس نکردن موجب می شود که فاصله شاخه ها کم شود و محلول پاشی سموم بر روی آن ها تاثیر چندانی نگذارد و این نواحی مستعد آلودگی قارچی شوند. همچنین با هرس می توان شاخه های آلوده به سفیدک پودری ، آتشک یا شانکر را جمع آوری و از باغ خارج نمود.
  • ایجاد تعادل بین شاخساره و ریشه.
  • جوان سازی درختان کهنسال از طریق برداشتن شاخه های پیر و وادار کردن درخت به تولید شاخه های جدید.
  • هرس برای بهبود آغازش جوانه گل: پس از هرس و رسیدن نور بیشتر به شاخه های فرعی موجب رسیدن نور بیشتر به شاخه های فرعی داخل تاج و تحریک رشد آنان شود و جوانه های گل تشکیل شده را افزایش دهد. این نکته موجب می شود که گلدهی به بخش های بیرونی تاج محدود نشود و این قابلیت به طور یکنواخت در کل شاخه ها توزیع شود.
  • کاهش هزینه کارگری:  در درختان هرس نشده ، مقداری از میوه ها در قسمت بالای درخت و یا داخل تاج آن تشکیل می شوند و چیدن این میوه ها وقت گیر و هزینه بر است.
  • تطبیق محیط باغ با ماشین آلات: محیط باغ باید طوری باشد که ماشین آلات کشاورزی مانند تراکتور ها بتوانند به راحتی بین ردیف درختان حرکت کنند. با هرس کردن می توان فاصله بین ردیف درختان را به طور مناسب تنظیم نمود.
  • زیبایی درختان باغ

 

منابع:

اصول نوین باغداری، تالیف دکترمرتضی خوشخوی، انتشارات دانشگاه شیراز، 1393

تولید میوه های معتدله و نیمه گرمسیری، ترجمه مهندس حسین رادنیا، انتشارات آییژ، 1392

تربیت و هرس درختان میوه، تالیف دکتر مریم تاتاری و مهندس محمود رهنما، انتشارات سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان- مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی، چاپ اول، 1395

 

لطفا دانش و تجربه خود در این مورد را به اشتراک بگذارید

برای افزودن تصویر می توانید تصویر خود را به داخل ویرایشگر بکشید.

فایل با فرمت های ( 'gif','jpg','png', 'jpeg', 'pdf', 'mp4', 'mkv' ) قابل آپلود می باشد.
فایل های پیوست:

نظر
آخرین نظر
0

پاسخ آخر :      ...

1 ماه پیش  -  0 پاسخ
0

پاسخ آخر :     مقدمه ب...

1 ماه پیش  -  0 پاسخ
0

پاسخ آخر :     مقدمه ه...

1 ماه پیش  -  0 پاسخ